Shloka 35
जतुगृहदाहः — The Burning of the Lac House and the Pāṇḍavas’ Concealed Escape
दुर्योधन उवाच आचार्य त्रिविधा योनी राज्ञां शास्त्रविनिश्षये | सत्कुलीनश्नव शूरश्न यश्व सेनां प्रकर्षति,तब दुर्योधनने कहा--आचार्य! शास्त्रीय सिद्धान्तके अनुसार राजाओंकी तीन योनियाँ हैं--उत्तम कुलमें उत्पन्न पुरुष, शूरवीर तथा सेनापति (अत: शूरवीर होनेके कारण कर्ण भी राजा ही हैं)
duryodhana uvāca | ācārya trividhā yonī rājñāṃ śāstraviniścaye | satkulīnaś ca vīraś ca senāpatir yaś ca senāṃ prakarṣati ||
Duryodhana sprach: „O Lehrer, nach den feststehenden Ergebnissen der Lehrschriften gibt es unter den Herrschern drei anerkannte ‘Ursprünge’ des Königtums: den in edlem Geschlecht Geborenen, den bewährten Helden und den, der als Feldherr ein Heer zu führen und zu höchster Tüchtigkeit anzutreiben vermag. Nach diesem Maßstab begründet Tapferkeit selbst den königlichen Rang.“
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
Royal legitimacy is argued to rest on recognized criteria: noble birth, proven valor, or effective military leadership. The verse frames kingship as not only hereditary but also merit-based through heroism and command.
Duryodhana addresses his teacher (Droṇa) and cites śāstric authority to justify recognizing a warrior’s royal standing on the basis of valor and command—supporting his political stance about who deserves the status and privileges of a king.