Shloka 12
Vāraṇāvata-praveśa and Jatugṛha-saṃdeha
Entry into Vāraṇāvata and Suspicion of the Lac-House
मज्चांश्व॒ कारयामासुस्तत्र जानपदा जना: । विपुलानुच्छुयोपेतान् शिबिकाश्न महाधना:,वह भूमि समतल थी। उसमें वृक्ष या झाड़-झंखाड़ नहीं थे। वह उत्तरदिशाकी ओर नीची थी। वक्ताओंमें श्रेष्ठ द्रोणने वास्तुपूुजन देखनेके लिये डिण्डिम-घोष कराके वीरसमुदायको आमन्त्रित किया और उत्तम नक्षत्रसे युक्त तिथिमें उस भूमिपर वास्तुपूजन किया। तत्पश्चात् उनके शिल्पियोंने उस रंगभूमिमें वास्तु-शास्त्रके अनुसार विधिपूर्वक एक अति विशाल प्रेक्षागहकी- नींव डाली तथा राजा और राजघरानेकी स्त्रियोंके बैठनेके लिये वहाँ सब प्रकारके अस्त्र-शस्त्रोंसे सम्पन्न बहुत सुन्दर भवन बनाया। जनपदके लोगोंने अपने बैठनेके लिये वहाँ ऊँचे और विशाल मंच बनवाये तथा (स्त्रियोंको लानेके लिये) बहुमूल्य शिबिकाएँ तैयार करायीं
dhṛtarāṣṭra uvāca |
mañcāṁś ca kārayāmāsus tatra jānapadā janāḥ |
vipulān ucchrayopetān śibikāś ca mahādhanāḥ ||
Dhṛtarāṣṭra sprach: Dort ließen die Leute aus dem Umland breite, hoch aufragende Tribünen errichten und zudem kostbare Sänften anfertigen. So ordnete die örtliche Bevölkerung, begierig, das große öffentliche Schauspiel zu sehen, Sitzplätze und Beförderung nach ihren Mitteln—ein Spiegel sowohl gemeinschaftlicher Teilnahme als auch der sozialen Ordnung, die königliche Ereignisse umgibt.
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights collective civic participation in a royal/public event: people contribute according to capacity, reinforcing social coordination and the ordered conduct (maryādā) expected around major ceremonies.
In preparation for a large public viewing, local people arrange elevated seating platforms and prepare expensive palanquins, indicating the scale of the gathering and the formal, hierarchical logistics of attendance.