Shloka 22
Ādi-parva Adhyāya 132 — Duryodhana’s Instructions to Purocana at Vāraṇāvata
Lākṣāgṛha Planning
अन्धकारेअर्जुनायान्नं न देयं ते कदाचन । न चाख्येयमिदं चापि मद्वाक्यं विजये त्वया,अर्जुनको धनुष-बाणके अभ्यासमें निरन्तर लगा हुआ देख द्रोणाचार्यने रसोइयेको एकान्तमें बुलाकर कहा--“तुम अर्जुनको कभी अँधेरेमें भोजन न परोसना और मेरी यह बात भी अर्जुनसे कभी न कहना”
andhakāre 'rjunāyānnaṃ na deyaṃ te kadācana | na cākhyeyam idaṃ cāpi madvākyaṃ vijaye tvayā ||
Vaiśampāyana sprach: „Du darfst Arjuna niemals im Dunkeln Speise reichen. Und du darfst Arjuna diese meine Weisung auch nicht offenbaren.“ Im Zusammenhang befiehlt Droṇācārya—nachdem er Arjunas unablässiges Üben mit Bogen und Pfeilen gesehen hat—dem Koch im Geheimen eine Disziplin, die Arjunas Wachsamkeit und Selbstbeherrschung erproben und schärfen soll; die Methode bleibt verborgen, damit das Training wirksam bleibt und ethisch auf Vortrefflichkeit zielt, nicht auf Eitelkeit.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Excellence is cultivated through disciplined constraints and mindful practice; a teacher may impose targeted rules (here, not eating in darkness) to sharpen awareness and remove dependence on external conditions, while keeping the method undisclosed so the student’s growth remains genuine.
After noticing Arjuna’s constant weapons practice, Droṇa privately instructs the cook: never serve Arjuna food in the dark and never reveal that this is Droṇa’s directive—setting up a training condition meant to refine Arjuna’s alertness and capability.