Shloka 67
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
साम्याद्धि सख्यं भवति वैषम्यात्रोपपद्यते | न सख्यमजरं लोके विद्यते जातु कस्यचित्,सब बातोंमें समानता होनेसे ही मित्रता होती है। विषमता होनेपर मैत्रीका होना असम्भव है। फिर लोकमें कभी किसीकी मैत्री अजर-अमर नहीं होती
sāmyād dhi sakhyaṃ bhavati vaiṣamyātropapadyate | na sakhyam ajaraṃ loke vidyate jātu kasyacit ||
Vaiśampāyana sagte: „Freundschaft entsteht wahrlich aus Gleichheit; wo Ungleichheit herrscht, kann sie nicht recht Wurzeln schlagen. In dieser Welt findet sich bei niemandem eine Freundschaft, die je alterslos und unvergänglich wäre.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Friendship is sustained by a sense of equality and mutual fit; when there is marked inequality, friendship becomes unstable or untenable. Moreover, worldly friendships are inherently impermanent and should not be assumed to be everlasting.
Vaiśampāyana, as the narrator, offers a reflective maxim on the conditions and limits of friendship, framing the unfolding events with an ethical observation about alliances and human relationships.