Shloka 38
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
युक्तरूप: स हि गुरुरित्येवमनुचिन्त्य च | अथैनमानीय तदा स्वयमेव सुसत्कृतम्,फिर यह सोचकर कि द्रोणाचार्य ही इन कुमारोंके उपयुक्त गुरु हो सकते हैं, भीष्मजी स्वयं ही आकर उन्हें सत्कारपूर्वक घर ले गये। वहाँ शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ भीष्मने बड़ी बुद्धिमत्ताके साथ द्रोणाचार्यसे उनके आगमनका कारण पूछा और द्रोणने वह सब कारण इस प्रकार निवेदन किया
yuktarūpaḥ sa hi gurur ityevamanucintya ca | athainam ānīya tadā svayameva susatkṛtam |
In dem Gedanken: „Er ist wahrlich der geeignetste Lehrer“, ließ Bhīṣma ihn persönlich holen und erwies ihm gebührende Ehren. Dort fragte Bhīṣma — der Erste unter den Waffenträgern — Droṇa mit kluger Umsicht nach dem Grund seines Kommens, und Droṇa legte ihm die ganze Ursache dar, wie sie war.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights discernment in choosing a qualified teacher and the ethical duty to honor learning and the learned. Bhīṣma’s conduct models respectful reception (satkāra) and prudent inquiry before entrusting royal heirs to a preceptor.
Bhīṣma concludes that Droṇa is the appropriate guru for the princes, personally brings him with honor, and asks the reason for his coming. Droṇa then begins to explain the circumstances that led him to arrive.