Shloka 263
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
एवमुक्त: प्रत्युवाच प्रहस्य भरतानिदम् | युधिष्ठिर बोले--ब्रह्मन! आप कृपाचार्यकी अनुमति ले सदा यहीं रहकर भिक्षा प्राप्त करें। उनके यों कहनेपर द्रोणने हँसकर उन भरतवंशी राजकुमारोंसे कहा
evam uktaḥ pratyuvāca prahasya bharatān idam | yudhiṣṭhira uvāca—brahman! āp kṛpācārya-kī anumati le sadā yahīṃ rahkar bhikṣā prāpta kareṃ | unke yoṃ kahne par droṇ ne haṃs kar un bharatavaṃśī rājaputroṃ se kahā |
Als Yudhiṣṭhira (Yudhiṣṭhira) so gesprochen hatte, erwiderte Droṇa (Droṇa) lächelnd jenen Fürstensöhnen aus dem Geschlecht der Bharatas (Bharata). Yudhiṣṭhira hatte den Brahmanen ehrerbietig gebeten, Kṛpas (Kṛpa) Erlaubnis einzuholen und dort zu bleiben, vom Almosen lebend. Auf diese Worte hin lachte Droṇa und sprach zu den Bharata-Prinzen—ein Augenblick, der ihren Willen zeigt, Anstand und Gastfreundschaft gegenüber einem Brahmanen-Lehrer zu wahren, während Droṇas heitere Antwort auf eine tiefere Absicht und das sich entfaltende Kriegshandwerk ihrer Unterweisung verweist.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharmic conduct toward a Brahmin and teacher: seeking proper permission (anumati), offering support through alms (bhikṣā), and maintaining respectful speech. It frames ethical hospitality and institutional propriety within the royal household.
Yudhiṣṭhira respectfully advises the Brahmin (Drona) to obtain Kṛpa’s consent and stay there sustained by alms. In response, Drona smiles and addresses the Bharata princes, signaling that he is about to state his purpose and shape their future training.