Shloka 23
धृतराष्ट्र–दुर्योधन संवादः
Vāraṇāvata-vivāsana-nīti: Dhṛtarāṣṭra and Duryodhana’s Policy Dialogue
ततो<5थिजम्मु: सर्वे ते धनुर्वेदं महारथा: । धृतराष्ट्रात्मजाश्वैव पाण्डवा: सह यादवै:,धृतराष्ट्रके महारथी पुत्र, पाण्डव तथा यादव--सबने उन्हीं कृपाचार्यसे धनुर्वेदका अध्ययन किया
tato ’dhijagmuḥ sarve te dhanurvedaṁ mahārathāḥ | dhṛtarāṣṭrātmajāś caiva pāṇḍavāḥ saha yādavaiḥ ||
Daraufhin erlernten all jene großen Wagenkämpfer die Wissenschaft des Bogens: die Söhne Dhṛtarāṣṭras und ebenso die Pāṇḍavas zusammen mit den Yādavas. Im erzählerischen Rahmen betont diese gemeinsame Schulung unter einem einzigen Lehrer sowohl das Ideal gleicher Unterweisung als auch die tragische Ironie, dass dieselbe Disziplin und kriegerische Tugend später gegeneinander gewendet wird in einem brudermörderischen Streit.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal that martial knowledge (dhanurveda) is a disciplined science to be learned under proper guidance, and it implicitly points to the ethical tension that the same education can serve either protection of dharma or destructive rivalry, depending on character and intent.
Vaiśampāyana states that the principal royal youths—Dhṛtarāṣṭra’s sons, the Pāṇḍavas, and the Yādavas—proceeded to study dhanurveda and became great warriors, setting the stage for later competitions and the eventual conflict.