Shloka 17
Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)
हर्षात् प्रक्रीडमानांस्तान् गृह राजन् निलीयते । शिर:सु विनिगृहौतान् योधयामास पाण्डवै:,राजन! हर्षसे खेल-कूदमें लगे हुए उन कौरवोंको पकड़कर भीमसेन कहीं छिप जाते थे। कभी उनके सिर पकड़कर पाण्डवोंसे लड़ा देते थे। धृतराष्ट्रके एक सौ एक कुमार बड़े बलवान थे; किंतु भीमसेन बिना अधिक कष्ट उठाये अकेले ही उन सबको अपने वशमें कर लेते थे। बलवान् भीम उनके बाल पकड़कर बलपूर्वक उन्हें एक-दूसरेसे टकरा देते और उनके चीखने-चिल्लानेपर भी उन्हें धरतीपर घसीटते रहते थे। उस समय उनके घुटने, मस्तक और कंधे छिल जाया करते थे
Vaiśampāyana uvāca: harṣāt prakrīḍamānāṁs tān gṛhe rājan nilīyate | śiraḥsu vinigṛhītān yodhayāmāsa pāṇḍavaiḥ ||
Vaiśampāyana sprach: „O König, wenn jene Kaurava-Knaben voller Freude spielten, packte Bhīmasena sie und verbarg sich im Haus. Indem er sie am Kopf festhielt, ließ er sie mit den Pāṇḍavas ringen.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in childhood, misuse of strength and humiliating play violates dharma: it harms others, breeds resentment, and becomes a moral cause for future conflict. The epic hints that ethical failures begin long before the battlefield.
Bhīma, while the Kaurava boys are playing, catches them and hides, then forcibly makes them grapple with the Pāṇḍavas by holding them by the head—an episode portraying rough domination in the boys’ rivalry.