Shloka 26
Ādi-parva 109: Pāṇḍu’s Forest Hunt and Kiṃdama’s Curse (पाण्डोर्मृगयावृत्तान्तः—किंदमशापः)
कदाचिदयथ गाड़ेय: सर्वनीतिमतां वर: | विदुरं धर्मतत्त्वज्ञं वाक्यमाह यथोचितम्,एक समयकी बात है, सम्पूर्ण नीतिज्ञ पुरुषोंमें श्रेष्ठ गंगानन्दन भीष्मजी धर्मके तत्त्वको जाननेवाले विदुरजीसे इस प्रकार न्यायोचित वचन बोले
Vaiśampāyana uvāca | kadācid yathā gāṅgeyaḥ sarvanītimatāṃ varaḥ | viduraṃ dharmatattvajñaṃ vākyam āha yathocitam ||
Vaiśampāyana sprach: Einst wandte sich Bhīṣma — der Sohn der Gaṅgā und der Vortrefflichste unter allen, die Staatskunst und rechte Lebensführung kennen — an Vidura, den Kenner der wahren Grundsätze des Dharma, und redete zu ihm mit Worten, die angemessen und gerecht waren.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ideal model of ethical instruction: a foremost authority in nīti (Bhīṣma) addresses a true knower of dharma (Vidura) with words that are yathocita—appropriate, just, and context-sensitive—implying that moral counsel must be both principled and fitting to circumstance.
The narrator Vaiśampāyana introduces a scene in which Bhīṣma, renowned for wisdom and policy, begins a discourse directed to Vidura, setting up an exchange or teaching on dharma and proper conduct.