Shloka 11
Pāṇḍu’s Marriages, Conquests, and Triumphal Return (पाण्डोर्विवाह-विजय-प्रत्यागमनम्)
“यद्यपि मैं चाहती नहीं थी, तो भी उन्होंने मुझ अबलाको अपने तेजसे तिरस्कृत करके नौकापर ही मुझे अपने वशमें कर लिया। उस समय उन्होंने कुहरा उत्पन्न करके सम्पूर्ण लोकको अन्धकारसे आवृत कर दिया था। भारत! पहले मेरे शरीरसे अत्यन्त घृणित मछलीकी-सी बड़ी तीव्र दुर्गन्ध आती थी। उसको मिटाकर मुनिने मुझे यह उत्तम गन्ध प्रदान की थी
yadyapi māṃ naiccham, tathāpi tejasā mām abalāṃ tiraskṛtya naukāyām eva māṃ sva-vaśe cakāra. tadā sa munir ghanaṃ (kuharam) utpādya sarvaṃ lokaṃ tamasāvṛtaṃ cakāra. bhārata! pūrvaṃ mama śarīrāt matsyavat paramā jugupsitā mahā-tīvrā durgandhir āgacchati sma; tāṃ apanīya muninā mahyaṃ eṣā uttamā gandhaḥ pradattā.
„Obwohl ich nicht einwilligte, überwältigte er mich — eine schutzlose Frau — durch die Kraft seiner asketischen Macht und brachte mich dort auf dem Boot unter seine Gewalt. Da ließ der Weise dichten Nebel entstehen und hüllte die ganze Gegend in Dunkel. O Nachkomme Bharatas, zuvor ging von meinem Körper ein höchst widerwärtiger, fischartiger, überaus starker Gestank aus; der Weise tilgte ihn und verlieh mir diesen vortrefflichen Duft.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how extraordinary power (tejas) can be used to override another’s will, raising ethical tension within the epic. It also shows how later social legitimacy and lineage narratives are intertwined with secrecy and transformation, prompting reflection on dharma when power imbalances are present.
Satyavatī recounts that the sage used his ascetic power to take control of her on a boat, concealing the act by creating fog and darkness. He then removes her former fish-like stench and grants her a pleasing fragrance, explaining her epithet and the concealment of the encounter.