Shloka 4
Āṇīmāṇḍavya–Upākhyāna
The Account of Āṇīmāṇḍavya and the Birth of Vidura
कम्बुग्रीव: पृथुव्यंसो मत्तवारणविक्रम: । अन्वित: परिपूर्णार्थ: सर्वे्नुपतिलक्षणै:,उनकी ग्रीवा शंखके समान शोभा पाती थी। कंधे विशाल थे। वे मतवाले हाथीके समान पराक्रमी थे। उनमें सभी राजोचित शुभ लक्षण पूर्ण सार्थक होकर निवास करते थे
kambugrīvaḥ pṛthuvyaṁso mattavāraṇavikramaḥ | anvitaḥ paripūrṇārthaḥ sarvair nṛpatilakṣaṇaiḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Sein Hals war wie eine Muschel geformt, seine Schultern breit, und seine Kraft glich der eines berauschten Elefanten. In ihm waren alle glückverheißenden Zeichen vorhanden, die einem König ziemen—vollkommen und von voller Bedeutung—und sie wiesen auf seine angeborene Eignung zur Herrschaft und auf das ethische Ideal königlicher Vortrefflichkeit hin.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the classical ideal of kingship: outer auspicious marks and inner capability (valor, completeness of qualities) are presented as signs of fitness to rule, implying that sovereignty should rest on evident excellence and dharmic suitability.
Vaiśampāyana is describing a figure’s physical and royal characteristics—conch-like neck, broad shoulders, elephant-like prowess—and stating that all kingly auspicious signs are fully present in him.