Shloka 24

अविमुक्तक्षेत्रमाहात्म्य — काशी-वाराणसी में मोक्ष, लिङ्ग-तीर्थ-मानचित्र, और उपासना-विधि

Devanagari script

हंसानां पक्षवातप्रचलितकमलस्वच्छविस्तीर्णतोयं तोयानां तीरजातप्रचकितकदलीचाटुनृत्यन्मयूरम् मायूरैः पक्षचन्द्रैः क्वचिदवनिगतै रञ्जितक्ष्माप्रदेशं देशे देशे विलीनप्रमुदितविलसन्मत्तहारीतवृन्दम्

Transliteration

haṃsānāṃ pakṣavātapracalitakamalasvacchavistīrṇatoyaṃ toyānāṃ tīrajātapracakitakadalīcāṭunṛtyanmayūram māyūraiḥ pakṣacandraiḥ kvacidavanigatai rañjitakṣmāpradeśaṃ deśe deśe vilīnapramuditavilasanmattahārītavṛndam

Translation

Seine Wasser waren weit und kristallklar; die Lotosblüten erzitterten im Hauch des Windes, den die Flügel der Schwäne erregten. An den Ufern tanzten Pfauen voll Freude zwischen Bananenstauden, wie aufgeschreckt zu anmutiger Bewegung; hier und da färbten herabgefallene, mondgleiche Pfauenfedern die Erde mit Schönheit. In jeder Gegend verschwanden Schwärme berauschter grüner Papageien in den Hainen und erschienen wieder, frohlockend und glänzend — sodass jene Region zu einem sichtbar glückverheißenden Feld wurde, würdig der Gegenwart und Verehrung Śivas.

Word by Word

• हंसानाम्: of swans

• पक्ष-वात: wind (breeze) from wings

• प्रचलित: set in motion, made to tremble

• कमल: lotus

• स्वच्छ: clear, pure

• विस्तीर्ण: expansive, spread out

• तोयम्: water

• तोयानाम्: of waters/at the waters

• तीर-जात: arisen on the bank, situated on the shore

• प्रचकित: startled, suddenly excited

• कदली: plantain/banana grove

• चाटु: charming, graceful

• नृत्यन्: dancing

• मयूरम्: peacock(s)

• मयूरैः: by/with peacocks

• पक्ष-चन्द्रैः: ‘wing-moons’ (moonlike feathers/plumes)

• क्वचित्: somewhere, here and there

• अवनि-गतैः: fallen to the ground

• रञ्जित: colored, beautified

• क्ष्मा-प्रदेशम्: region of the earth/tract of land

• देशे देशे: in place after place, everywhere

• विलीन: disappearing, merging (into foliage)

• प्रमुदित: delighted

• विलसन्: shining, sporting

• मत्त: intoxicated (with joy)

• हारीत-वृन्दम्: flocks of green parrots

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)