Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

प्रलय-तत्त्वलयः, नीललोहित-रुद्रः, अष्टमूर्तिस्तवः, एवं ब्रह्मणो वैराग्यम्

सर्गं विसृज्य चात्मानम् आत्मन्येव नियोज्य च संहृत्य प्राणसञ्चारं पाषाण इव निश्चलः

sargaṃ visṛjya cātmānam ātmanyeva niyojya ca saṃhṛtya prāṇasañcāraṃ pāṣāṇa iva niścalaḥ

Nachdem er die äußere Schöpfung losgelassen und das Selbst im Selbst allein verankert hatte, zog er die Bewegung des Lebensatems zurück. Wie ein Stein blieb er völlig unbewegt — versunken in der Stille Patis, jenseits der Pāśa-Bande, die den Paśu binden.

सर्गम् (sargam)creation, outward projection
सर्गम् (sargam):
विसृज्य (visṛjya)having released, let go
विसृज्य (visṛjya):
च (ca)and
च (ca):
आत्मानम् (ātmānam)the self/individual awareness
आत्मानम् (ātmānam):
आत्मन्येव (ātmanyeva)in the Self alone
आत्मन्येव (ātmanyeva):
नियोज्य (niyojya)having fixed, established
नियोज्य (niyojya):
च (ca)and
च (ca):
संहृत्य (saṃhṛtya)having withdrawn, gathered back
संहृत्य (saṃhṛtya):
प्राणसञ्चारम् (prāṇasañcāram)the movement/circulation of prāṇa (life-breath)
प्राणसञ्चारम् (prāṇasañcāram):
पाषाणः (pāṣāṇaḥ)a stone
पाषाणः (pāṣāṇaḥ):
इव (iva)like
इव (iva):
निश्चलः (niścalaḥ)motionless, unwavering.
निश्चलः (niścalaḥ):

Suta Goswami (narrating the yogic state described in the Purva-Bhaga narrative)