Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Naimiṣa-kṣetra-prādurbhāva and Jāpyeśvara-māhātmya — Nandī’s Birth, Japa, and Consecration

एतदुक्त्वा महादेवो गणानाहूय शङ्करः / अभिषेकेण युक्तेन नन्दीश्वरमयोजयत्

etaduktvā mahādevo gaṇānāhūya śaṅkaraḥ / abhiṣekeṇa yuktena nandīśvaramayojayat

Nachdem Mahādeva—Śaṅkara—dies gesprochen hatte, rief er die gaṇa herbei und setzte Nandīśvara durch den rechten Weihe-Ritus (abhiṣeka) ein.

एतत्this (speech/statement)
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (पूर्वकाल/Absolutive)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); √वच् + क्त्वा = 'having said'
महादेवःMahādeva
महादेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महान् देवः)
गणान्the gaṇas (attendants)
गणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
आहूयhaving summoned
आहूय:
Purvakala (पूर्वकाल/Absolutive)
TypeVerb
Rootआ + √ह्वे (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); आ + √ह्वे + क्त्वा (रूप: आहूय) = 'having summoned'
शङ्करःŚaṅkara
शङ्करः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभिषेकेणwith consecration (rite)
अभिषेकेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअभिषेक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
युक्तेनproper/appropriate
युक्तेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुक्त (कृदन्त, क्त; √युज्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; अभिषेकेण इति सह विशेषणम्
नन्दीश्वरम्(as) Nandīśvara
नन्दीश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनन्दीश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नन्दिनः ईश्वरः)
अयोजयत्appointed/installed
अयोजयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअ + √युज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; causative sense 'appointed/installed' (योजयति)

Narrator (Purāṇic narrator, traditionally through Sūta/Śaunaka frame)

Primary Rasa: vira

Secondary Rasa: shanta

M
Mahādeva (Śiva)
Ś
Śaṅkara
G
Gaṇas
N
Nandīśvara (Nandin)

FAQs

Indirectly: it presents Īśvara as the living center of cosmic order—Śiva establishes dharmic hierarchy through consecration, implying that spiritual authority is grounded in sacred rite aligned with the Supreme.

The verse highlights ritual-discipline (abhiṣeka) rather than seated meditation—an outer form of yogic order where purity, authorization, and right procedure support Pāśupata-aligned spiritual governance.

By foregrounding Śiva’s consecrating authority within the Kurma Purana, it supports the text’s broader Shaiva–Vaishnava synthesis: Vishnu’s Purana preserves Śiva’s supremacy in his own sphere without contradiction to non-dual reverence.