Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

Prāyaścitta for Mahāpātakas: Liquor, Theft, Sexual Transgression, Contact with the Fallen, and Homicide

हत्वा हंसं बलाकां च बकं बर्हिणमेव च / वानरं श्येनभासौ च स्पर्शयेद् ब्राह्मणाय गाम्

hatvā haṃsaṃ balākāṃ ca bakaṃ barhiṇameva ca / vānaraṃ śyenabhāsau ca sparśayed brāhmaṇāya gām

Wer einen Schwan, einen Kranich, einen Reiher, einen Pfau, einen Affen sowie einen Falken und den Raubvogel bhāsa getötet hat, soll zur Sühne einem Brāhmaṇa eine Kuh als Gabe darbringen.

hatvāhaving killed
hatvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Roothan (धातु) + ktvā (कृत्वा-प्रत्यय)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), from √han (हन्), ‘having killed’
haṃsama swan
haṃsam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roothaṃsa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
balākāma crane/heron
balākām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbalākā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
bakama heron
bakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
barhiṇama peacock
barhiṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbarhin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (निश्चय/अवधारण अव्यय)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
vānarāma monkey
vānarām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
śyena-bhāsaua hawk and a vulture
śyena-bhāsau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśyena (प्रातिपदिक) + bhāsa (प्रातिपदिक)
FormDvandva (इतरेतर-द्वन्द्व), Masculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Dual (द्विवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
sparśayetshould touch
sparśayet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootspṛś (धातु)
FormOptative/विधिलिङ् (Potential), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
brāhmaṇāyafor a Brahmin
brāhmaṇāya:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (4th/चतुर्थी), Singular (एकवचन)
gāma cow
gām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)

Sūta (narrating a Dharma/Prāyaścitta passage to the sages in the Purāṇic frame)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

B
Brāhmaṇa
G
Gau (Cow)

FAQs

Indirectly: it does so through Dharma—by prescribing expiation (prāyaścitta) and charity (dāna), it reinforces purification of conduct as a foundation for inner clarity needed for realizing the Self.

No direct meditation technique is taught in this verse; it supports Yoga ethically by emphasizing ahiṃsā and purification through prāyaścitta and dāna, which are treated as preparatory disciplines for higher sādhanā in the Kurma Purana.

This verse is primarily a Dharma/prāyaścitta injunction and does not explicitly discuss Śiva–Viṣṇu unity; it reflects the Purāṇa’s shared ethical ground that underlies both Śaiva and Vaiṣṇava soteriology.