Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 162

Dakṣa’s Progeny, Nṛsiṃha–Varāha Avatāras, and Andhaka’s Defeat

Hari–Hara–Śakti Synthesis

मन्यन्ते विष्णुमव्यक्तमात्मानं श्रद्धयान्विताः / ये भिन्नदृष्ट्यापीशानं पूजयन्तो न मे प्रियाः

manyante viṣṇumavyaktamātmānaṃ śraddhayānvitāḥ / ye bhinnadṛṣṭyāpīśānaṃ pūjayanto na me priyāḥ

Diejenigen, die im Glauben Viṣṇu als das unmanifestierte höchste Selbst ansehen, aber, selbst wenn sie Īśāna (Śiva) verehren, dies mit gespaltenem Blick tun—solche Verehrer sind mir nicht lieb.

मन्यन्तेthey think/consider
मन्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपदम्
विष्णुम्Viṣṇu
विष्णुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अव्यक्तम्unmanifest
अव्यक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअव्यक्त (प्रातिपदिक; न-उपसर्ग + व्यक्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विष्णुम् इत्यस्य विशेषणम्
आत्मानम्as the Self
आत्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विष्णुम् इत्यस्य समानाधिकरण-भावे
श्रद्धयाwith faith
श्रद्धया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
अन्विताःendowed (with)
अन्विताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; अनु+इ (धातु) → क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘युक्ताः/समन्विताः’
येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धक-यः (relative pronoun)
भिन्नseparate; divided
भिन्न:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootभिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक; भिद् (धातु) → क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; दृष्ट्या इत्यस्य विशेषणम्
दृष्ट्याby (a) view; with outlook
दृष्ट्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अपिeven; also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-शब्दः (also/even)
ईशानम्the Lord (Īśāna)
ईशानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पूजयन्तःworshipping
पूजयन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्), प्रथमा, बहुवचन, पुंलिङ्ग; परस्मैपदी-प्रयोगः; ‘पूजयन्तः’ = worshipping
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपातः (negation particle)
मेto me; of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/genitive) एकवचन; ‘मम’
प्रियाःdear; pleasing
प्रियाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)

Lord Viṣṇu (as the Kurma-avatar) teaching the proper, non-sectarian vision of Īśvara

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: raudra

V
Vishnu
A
Atman
I
Ishana (Shiva)

FAQs

It presents Viṣṇu as the avyakta (unmanifest) Ātman—ultimate reality beyond form—known through śraddhā and right understanding rather than mere external distinction.

The verse emphasizes dṛṣṭi-śुद्धि (purification of vision): worship and contemplation must be integrated with non-dual understanding of Īśvara, avoiding a fragmented mind that clings to separateness while practicing devotion.

It discourages a “divided view” that separates Śiva (Īśāna) and Viṣṇu; true devotion aligns with the Purāṇic synthesis where worship is grounded in unity of the Supreme Lord rather than sectarian difference.