Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Dakṣa-yajña-bhaṅgaḥ — Dadhīci’s Teaching and the Destruction of Dakṣa’s Sacrifice

दक्ष उवाच य एते द्वादशादित्या आगता यज्ञभागिनः / सर्वे सूर्या इति ज्ञेया न ह्यान्यो विद्यते रविः

dakṣa uvāca ya ete dvādaśādityā āgatā yajñabhāginaḥ / sarve sūryā iti jñeyā na hyānyo vidyate raviḥ

Dakṣa sprach: „Diese zwölf Ādityas, die als Anteilberechtigte an den Opfergaben gekommen sind, sollen allesamt als ‘Sūrya’, die Sonne, erkannt werden. Denn wahrlich gibt es keinen anderen Ravi außer Ihm.“

दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
येwho/which
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम
द्वादशादित्याःthe twelve Ādityas
द्वादशादित्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वादश + आदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; द्विगु-समास (द्वादश आदित्याः)
आगताःhaving come
आगताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि-प्रयोगे विशेषणवत्
यज्ञभागिनःsharers in the sacrifice
यज्ञभागिनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ + भागिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (यज्ञस्य भागिनः)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनामसदृश-विशेषण
सूर्याःSūryas (suns)
सूर्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
इतिthus/“as”
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
ज्ञेयाःare to be known
ज्ञेयाः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formतव्यत्/यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Gerundive/Passive potential), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय (to be known)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/causal particle)
अन्यःanother
अन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विद्यतेexists
विद्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; भावे/सत्तायाम् (exists)
रविःRavi (the Sun)
रविः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Daksha

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

D
Daksha
A
Adityas
S
Surya
R
Ravi
Y
Yajna

FAQs

By presenting many Ādityas as one Sūrya, the verse uses a unity-in-diversity model that parallels Purāṇic non-dual pedagogy: multiple divine functions can be expressions of a single underlying reality, just as many appearances can point to one Self.

No direct āsana or meditation technique is taught here; instead, it supports a yogic contemplative principle useful in Pāśupata and Purāṇic practice—ekatva-bhāvanā (cultivating the vision of oneness) behind multiplicity, which steadies devotion and concentration.

Indirectly: by affirming one reality expressed through many divine forms, it aligns with the Kurma Purana’s broader synthetic outlook where sectarian forms (Śiva/Vişṇu and other devas) can be understood as coordinated manifestations within one sacred order.