Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode

Lalitopākhyāna Context

इति श्रीवासुदेवेन कथिता निखिलाः सुराः / संधानं त्वतुलैर्दैत्यैः कृतवन्तस्तदा सुराः / नानाविधौषधिगणं समानीय सुरासुराः

iti śrīvāsudevena kathitā nikhilāḥ surāḥ / saṃdhānaṃ tvatulairdaityaiḥ kṛtavantastadā surāḥ / nānāvidhauṣadhigaṇaṃ samānīya surāsurāḥ

So sprach Śrī Vāsudeva zu allen Göttern. Da schlossen die Devas ein Bündnis mit den unvergleichlichen Daityas, und Devas wie Asuras brachten Scharen verschiedenster Heilkräuter zusammen.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), quotative particle (इति-प्रयोग)
śrī-vāsudevenaby the revered Vāsudeva
śrī-vāsudevena:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootśrī-vāsudeva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; कर्मधारय-समास: śrī + vāsudeva
kathitāḥwere narrated/told
kathitāḥ:
Karma (कर्म/Patient)
TypeVerb
Rootkath (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
FormPast passive participle (कृत/क्त), Masculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; agrees with surāḥ
nikhilāḥall, entire
nikhilāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnikhila (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; adjective of surāḥ
surāḥthe gods
surāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
saṃdhānama truce/alliance; agreement
saṃdhānam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootsaṃdhāna (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormAvyaya, particle (emphasis/contrast)
atulaiḥunequalled, mighty
atulaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootatula (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; qualifies daityaiḥ
daityaiḥby the Daityas (demons)
daityaiḥ:
Sahakārī/Karana (सहकारी/करण; agent-instrument in passive sense)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
kṛtavantaḥdid/made
kṛtavantaḥ:
Karta (कर्ता/Doer)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) + kṛtavat (कृत्/क्तवत्)
FormPast active participle (क्तवत्), Masculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; agrees with surāḥ
tadāthen
tadā:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAvyaya, adverb of time (कालवाचक)
surāḥthe gods
surāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
nānā-vidha-auṣadhi-gaṇama collection of various herbs
nānā-vidha-auṣadhi-gaṇam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootnānā (अव्यय) + vidha (प्रातिपदिक) + auṣadhi (प्रातिपदिक) + gaṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; तत्पुरुष-समास: auṣadhīnām gaṇaḥ (group of herbs) with modifiers nānā-vidha (various kinds)
samānīyahaving brought/collected
samānīya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-nī (धातु) + lyap (कृत्/ल्यप्)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यप्), indeclinable; expresses prior action
sura-asurāḥgods and demons
sura-asurāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक) + asura (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; द्वन्द्व-समास (itaretara): surāś ca asurāś ca