Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode

Lalitopākhyāna Context

मन्थानं मन्दरं कृत्वा कृत्वा योक्त्रं च वासुकिम् / मयि स्थिते सहाये तु मथ्यताममृतं सुराः

manthānaṃ mandaraṃ kṛtvā kṛtvā yoktraṃ ca vāsukim / mayi sthite sahāye tu mathyatāmamṛtaṃ surāḥ

Nehmt den Berg Mandara als Quirl und Vāsuki als Seil; da Ich hier als Helfer weile, o Suras, quirlt, damit das Amrita hervorkomme.

manthānamthe churning-rod
manthānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmanthāna (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
mandaramMandara (mountain)
mandaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmandara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; apposition to manthānam
kṛtvāhaving made
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
FormKṛdanta: Absolutive/Gerund (क्त्वान्त), ‘having made’
kṛtvāhaving made
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
FormKṛdanta: Absolutive/Gerund (क्त्वान्त), repetition for parallel action
yoktramthe rope
yoktram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyoktra (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
caand
ca:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSam uccaya-nipāta, conjunction
vāsukimVāsuki (the serpent)
vāsukim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvāsuki (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
mayiin me/when I (am)
mayi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormSaptamī (7th), Ekavacana; sarvanāma
sthitewhen (I am) stationed/present
sthite:
Sati-saptamī (सति-सप्तमी)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
FormKṛdanta: Past passive participle (क्त), locative singular masculine/neuter: sthite; agrees with implied ‘mayi’ (locative absolute sense)
sahāyeas helper
sahāye:
Sati-saptamī (सति-सप्तमी)
TypeNoun
Rootsahāya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (7th), Ekavacana; with mayi sthite forms locative absolute
tubut/indeed
tu:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta, contrast/emphasis
mathyatāmlet (it) be churned
mathyatām:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√math (धातु)
FormLoṭ-lakāra (लोट्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; Ātmanepada; passive/impersonal imperative: ‘let it be churned’
amṛtamnectar/ambrosia
amṛtam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootamṛta (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā/Dvitīyā (1st/2nd), Ekavacana; here as object of passive: Dvitīyā
surāḥthe gods
surāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Bahuvacana