Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode

Lalitopākhyāna Context

हयग्रीव उवाच इत्थं कथयतोरेव बृहस्पतिपहेन्द्रयोः / मलकाद्या महादैत्याः स्वर्गलोकं बबाधिरे

hayagrīva uvāca itthaṃ kathayatoreva bṛhaspatipahendrayoḥ / malakādyā mahādaityāḥ svargalokaṃ babādhire

Hayagriva sprach: Während Bṛhaspati und Indra so miteinander redeten, begannen die großen Daityas, Malaka und die anderen, den Himmelssitz zu bedrängen.

hayagrīvaḥHayagrīva
hayagrīvaḥ:
Karta (कर्ता) (of uvāca)
TypeNoun
Roothayagrīva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
itthamthus
ittham:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootittham (अव्यय)
FormAdverb (प्रकारवाचक-अव्यय)
kathayatoḥof the two who were speaking/narrating
kathayatoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध) (genitive absolute-like)
TypeVerb
Rootkathaya (णिजन्त; √kath/√kathay धातु)
FormPresent participle (शतृ/शानच्-सम्बद्ध; here as verbal form in genitive dual), Genitive (6th/षष्ठी), Dual (द्विवचन); ‘of the two who were narrating’
evaindeed, just
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारण-अव्यय)
bṛhaspati-pa-indrayoḥof Bṛhaspati and Pahendra
bṛhaspati-pa-indrayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध) (whose conversation)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक) + pa (प्रातिपदिक; ‘lord/protector’) + indra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Dual (द्विवचन); द्वन्द्वसमासः (बृहस्पतिः च पहेन्द्रः च)
malaka-ādyāḥMalaka and others
malaka-ādyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmalaka (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुषः (मलकः आदिः येषाम्)
mahā-daityāḥgreat demons
mahā-daityāḥ:
Karta (कर्ता) (apposition to malakādyāḥ)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + daitya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः (महान्तः दैत्याः)
svarga-lokamthe heavenly world
svarga-lokam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsvarga (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः (स्वर्गस्य लोकः)
babādhirethey afflicted/attacked
babādhire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbādh (धातु)
FormPerfect (लिट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)