Next Verse

Shloka 1

Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode

Lalitopākhyāna Context

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने ऽष्टमो ऽध्यायः इन्द्र उवाच भगवन्सर्व धर्मज्ञ त्रिकालज्ञानवित्तम / दुष्कृतं तत्प्रतीकारो भवता सम्यगीरितः

iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne 'ṣṭamo 'dhyāyaḥ indra uvāca bhagavansarva dharmajña trikālajñānavittama / duṣkṛtaṃ tatpratīkāro bhavatā samyagīritaḥ

So im Śrī Brahmāṇḍa-Mahāpurāṇa, im Uttara-Teil, im Gespräch zwischen Hayagrīva und Agastya, im Lalitopākhyāna, das achte Kapitel. Indra sprach: „O Bhagavan, Kenner aller Dharma und Wissender der drei Zeiten, du hast das Gegenmittel gegen üble Taten recht dargelegt.“

itithus
iti:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
śrī-brahmāṇḍa-mahā-purāṇein the Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa
śrī-brahmāṇḍa-mahā-purāṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + brahmāṇḍa (प्रातिपदिक) + mahā (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
FormNeuter Locative (सप्तमी) Singular; compound title; śrī- as honorific prefix
uttara-bhāgein the latter section
uttara-bhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootuttara (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine Locative Singular
hayagrīva-agastya-saṃvādein the dialogue of Hayagrīva and Agastya
hayagrīva-agastya-saṃvāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roothayagrīva (प्रातिपदिक) + agastya (प्रातिपदिक) + saṃvāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine Locative Singular; dialogue-context
lalita-upākhyānein the Lalitā narrative
lalita-upākhyāne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootlalitā (प्रातिपदिक) + upākhyāna (प्रातिपदिक)
FormNeuter Locative Singular
aṣṭamaḥeighth
aṣṭamaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaṣṭama (प्रातिपदिक)
FormMasculine Nominative Singular; ordinal
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
FormMasculine Nominative Singular
indraḥIndra
indraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootindra (प्रातिपदिक)
FormMasculine Nominative Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
FormLiṭ (लिट्) Perfect, Parasmaipada, 3rd person (प्रथमपुरुष) Singular
bhagavanO Lord
bhagavan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine Vocative Singular
sarvaall
sarva:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine Vocative Singular; qualifies dharmajña
dharma-jñaknower of dharma
dharma-jña:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक) + jña (प्रातिपदिक)
FormMasculine Vocative Singular; ‘knower of dharma’
tri-kāla-jñāna-vittamabest knower of past, present, future
tri-kāla-jñāna-vittama:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Roottri (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक) + jñāna (प्रातिपदिक) + vittama (प्रातिपदिक)
FormMasculine Vocative Singular; ‘best among those who know the three times’
duṣkṛtamevil deed
duṣkṛtam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootduṣkṛta (प्रातिपदिक)
FormNeuter Nominative/Accusative Singular
tat-pratīkāraḥits remedy
tat-pratīkāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक) + pratīkāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine Nominative Singular; ‘remedy for that’
bhavatāby you
bhavatā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक)
FormPronoun of respect, Instrumental (तृतीया) Singular
samyakproperly
samyak:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootsamyak (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
īritaḥhas been stated
īritaḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√īr (ईर् धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine Nominative Singular; agrees with tat-pratīkāraḥ