Shloka 16
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
उपोष्य तच्छेषदिनं स्नात्वा कर्म समाचरेत् / तथैवान्याङ्गनां गत्वा तदुक्तार्थं समाचरेत्
Transliteration
upoṣya taccheṣadinaṃ snātvā karma samācaret / tathaivānyāṅganāṃ gatvā taduktārthaṃ samācaret
Translation
Nachdem er den restlichen Tag gefastet hat, soll er sich baden und die Handlung nach Vorschrift vollziehen. Ebenso soll er, selbst wenn er zu einer anderen Frau geht, gemäß dem in der Śāstra genannten Sinn handeln.
Word by Word
उपोष्यhaving fasted
उपोष्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootउप-उष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), उपसर्गः उप-, ‘having fasted’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम्
शेष-दिनम्the remaining day
शेष-दिनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशेष (प्रातिपदिक) + दिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शेषस्य दिनम्)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having bathed’
कर्मthe rite/duty
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समाचरेत्should perform
समाचरेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
तथाthus
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb (प्रकारवाचक)
एवindeed/just
एव:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle (निश्चयार्थक)
अन्या-आङ्गनाम्other women
अन्या-आङ्गनाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक) + आङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; कर्मधारयः (अन्या आङ्गना)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having gone’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्
उक्त-अर्थम्the stated meaning/prescription
उक्त-अर्थम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः ‘उक्तः अर्थः’
समाचरेत्should perform
समाचरेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद