Shloka 13
महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्
Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī
Devanagari script
दुर्वाससमथाहूय प्रजिघाय तदन्तिकम् / खण्डाजिनधरो दण्डीधूरिधूसरविग्रहः / उन्मत्तरूपधारी च ययौ विद्याधराध्वना
Transliteration
durvāsasamathāhūya prajighāya tadantikam / khaṇḍājinadharo daṇḍīdhūridhūsaravigrahaḥ / unmattarūpadhārī ca yayau vidyādharādhvanā
Translation
Er rief den Weisen Durvasa herbei und ließ ihn zu sich kommen. In zerrissenem Fellgewand, den Stab in der Hand, den Leib vom Staub ergraut, in der Gestalt eines Rasenden, zog er den Pfad der Vidyadharas entlang.
Word by Word
दुर्वाससम्Durvāsas (as object)
दुर्वाससम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
आहूयhaving summoned
आहूय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-ह्वा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया; ‘आहूय’ = having called/summoned
प्रजिघायstruck/beat
प्रजिघाय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-हन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अन्तिकम् इति)
अन्तिकम्nearby place; vicinity
अन्तिकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गत्यर्थे/देशवाचक
खण्डाजिनधरःwearer of a torn skin
खण्डाजिनधरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखण्ड-आजिन-धर (प्रातिपदिक; खण्ड + आजिन + धर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘खण्डम् आजिनम्’ (torn skin) तद् धरति इति
दण्डीstaff-bearer
दण्डी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्डिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; दण्ड-सम्बन्धी (staff-bearing)
धूरिधूसरविग्रहःone whose body is dust-grey
धूरिधूसरविग्रहः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधूरि-धूसर-विग्रह (प्रातिपदिक; धूरि + धूसर + विग्रह)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘धूरिणा धूसरः विग्रहः’ (body grey with dust)
उन्मत्तरूपधारीwearing a mad appearance
उन्मत्तरूपधारी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउन्मत्त-रूप-धारिन् (प्रातिपदिक; उन्मत्त + रूप + धारिन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘उन्मत्तस्य रूपम्’ तद् धारयति
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
ययौwent
ययौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विद्याधराध्वनाby the Vidyādhara path/route
विद्याधराध्वना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविद्याधर-अध्वन् (प्रातिपदिक; विद्याधर + अध्वन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; ‘विद्याधराणाम् अध्वा’ = path/way of Vidyādharas