Shloka 55
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
पूर्णोदरी च विरजा तृतीया शाल्म तथा / लोलाक्षी वर्तुलाक्षी च दीर्घङ्घोणा तथैव च
Transliteration
pūrṇodarī ca virajā tṛtīyā śālma tathā / lolākṣī vartulākṣī ca dīrghaṅghoṇā tathaiva ca
Translation
Pūrṇodarī und Virajā; die dritte ist Śālmā ebenso. Ferner Lolākṣī, Vartulākṣī und ebenso Dīrghaṅghoṇā.
Word by Word
पूर्णोदरीPūrṇodarī (she of full belly)
पूर्णोदरी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपूर्ण-उदरī (प्रातिपदिक; पूर्ण + उदरī)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण-प्रधान नाम (a feminine epithet)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
विरजाVirajā (name; ‘stainless’)
विरजा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविरजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
तृतीयाTṛtīyā (the third; name)
तृतीया:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतृतीयā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; संख्यावाचक-नाम (ordinal used as name)
शाल्मŚālma (name)
शाल्म:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशाल्म (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; नामरूपेण (proper name)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक/समुच्चयार्थे (adverb: ‘thus/likewise’)
लोलाक्षीLolākṣī (she with restless eyes)
लोलाक्षी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलोल-अक्षī (प्रातिपदिक; लोल + अक्षी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; विशेषण-प्रधान नाम
वर्तुलाक्षीVartulākṣī (round-eyed)
वर्तुलाक्षी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवर्तुल-अक्षī (प्रातिपदिक; वर्तुल + अक्षी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
दीर्घङ्घोणाDīrghaghoṇā (long-nosed)
दीर्घङ्घोणा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदीर्घ-घोणā (प्रातिपदिक; दीर्घ + घोणा)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; ‘ङ्घ’ लेखनं संधि/लिप्यन्तर-रूपम् (intended दीर्घघोणा)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थे (likewise)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक-अव्यय (particle: ‘indeed/just’)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)