Shloka 142
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
चक्रेश्वरीं न्यसेच्चक्रं समर्प्य व्याप्य वर्ष्मणि / हृदि त्रिकोणं संभाव्य दिक्षु प्रागादितः क्रमात्
Transliteration
cakreśvarīṃ nyaseccakraṃ samarpya vyāpya varṣmaṇi / hṛdi trikoṇaṃ saṃbhāvya dikṣu prāgāditaḥ kramāt
Translation
Man setze Cakreśvarī ein und errichte das Cakra, es darbringend und den Leib ganz durchdringend. Im Herzen stelle man sich das Dreieck (trikoṇa) vor und verfahre in den Himmelsrichtungen der Reihe nach, beginnend im Osten.
Word by Word
cakreśvarīmCakreśvarī (goddess)
cakreśvarīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcakra + īśvarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (cakrasya īśvarī)
nyasetshould place/install
nyaset:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (अस्) with ni- prefix; causative/denominative usage ‘nyas’ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष? actually 3rd person singular, परस्मैपद, एकवचन; ‘one should place’ (impersonal instruction)
cakramthe chakra (circle/diagram)
cakram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
samarpyahaving offered
samarpya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootsam-√arp (अर्प्) + ल्यप् → samarpya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (absolutive/gerund); ‘having offered/dedicated’
vyāpyahaving pervaded/spread
vyāpya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootvi-√āp (आप्/व्याप्) + ल्यप् → vyāpya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय; ‘having pervaded/spread’
varṣmaṇion the body
varṣmaṇi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvarṣman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
hṛdiin the heart
hṛdi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛd (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
trikoṇama triangle
trikoṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottri + koṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (three-angled figure)
saṃbhāvyahaving visualized
saṃbhāvya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootsam-√bhū (भू) + णिच्? / भावयति base + ल्यप् → saṃbhāvya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय; ‘having contemplated/visualized’
dikṣuin the directions
dikṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
prāk-āditaḥstarting from the east
prāk-āditaḥ:
Kāla/Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय) + ādi (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः; ‘beginning from the east’
kramātin sequence
kramāt:
Hetu/Prakāra (प्रकार/रीति)
TypeNoun
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘in order/stepwise’