Previous Verse
Next Verse

Shloka 86

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

इत्थं देवीप्रभावेण विमुक्तः संकटाद्धरः / स्वस्थः स्वस्थानमगमच्छ्लाघमानः परां श्रियम्

itthaṃ devīprabhāveṇa vimuktaḥ saṃkaṭāddharaḥ / svasthaḥ svasthānamagamacchlāghamānaḥ parāṃ śriyam

So wurde Dara durch die Macht der Göttin aus der Not befreit. Wieder wohlauf kehrte er an seinen Ort zurück und pries die höchste Herrlichkeit.

itthamthus
ittham:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootittham (अव्यय)
FormAvyaya; adverb (क्रियाविशेषण)
devī-prabhāveṇaby the power of the Goddess
devī-prabhāveṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक) + prabhāva (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: devyāḥ prabhāvaḥ); Puṃliṅga, Tṛtīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana; karaṇa (instrument)
vimuktaḥfreed, released
vimuktaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootvi-muc (मुच् धातु)
FormKta-pratyaya past passive participle (क्त), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; predicate adjective of haraḥ
saṃkaṭātfrom distress/danger
saṃkaṭāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootsaṃkaṭa (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (usage varies), Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana; apādāna (source)
haraḥHara (Śiva)
haraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; proper name (Śiva)
svasthaḥwell, at ease
svasthaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootsvastha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; predicate adjective of haraḥ
sva-sthānamhis own abode
sva-sthānam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: svasya sthānam); Napuṃsakaliṅga, Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana
agamatwent
agamat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (गम् धातु)
FormLaṅ-lakāra (लङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
ślāghamānaḥpraising, extolling
ślāghamānaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootślāgh (श्लाघ् धातु)
FormŚatṛ-pratyaya present active participle (शतृ), Puṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; concomitant action of subject
parāmsupreme
parām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; viśeṣaṇa of śriyam
śriyamprosperity, splendor
śriyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Dvitīyā, Ekavacana