Shloka 62
Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration
Lalitopākhyāna
Devanagari script
निर्धूतनिखिलातङ्कः श्रीदेवीं मनसा वान् / उत्तरे सेवितुं लक्ष्म्या वासुदेवेन दक्षिणे
Transliteration
nirdhūtanikhilātaṅkaḥ śrīdevīṃ manasā vān / uttare sevituṃ lakṣmyā vāsudevena dakṣiṇe
Translation
Nachdem er alle Bedrängnis abgeschüttelt hatte, trug er Śrīdevī im Geist; im Norden diente er Lakṣmī, im Süden Vāsudeva.
Word by Word
निर्धूतनिखिलातङ्कःhaving dispelled all fears
निर्धूतनिखिलातङ्कः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्धूत + निखिल + आतङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि-समास (निर्धूताः निखिलाः आतङ्काः यस्य = whose all fears are shaken off)
श्रीदेवीम्Śrīdevī (Lakṣmī)
श्रीदेवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्री + देवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय-समास (श्रीरूपा देवी)
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
वान्possessing (intent)
वान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवत् (प्रातिपदिक/प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वत्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)
उत्तरेin the north
उत्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (दिशावाचक/locative)
सेवितुम्to serve, to worship
सेवितुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootसेव् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), प्रयोजन/उद्देश्य (purpose)
लक्ष्म्याby Lakṣmī
लक्ष्म्या:
Sahakari/Agent-in-passive (सहकारी/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
वासुदेवेनby Vāsudeva
वासुदेवेन:
Sahakari/Agent-in-passive (सहकारी/कर्ता)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
दक्षिणेin the south
दक्षिणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (दिशावाचक/locative)