Previous Verse
Next Verse

Shloka 120

Śrī Kāmākṣī–Mahātripurasundarī: Immanence of Śakti and Cosmic Administration

Lalitopākhyāna

स्वपुरे त्रैपुरे धाम्नि पुरेक्ष्वाकुप्रवर्तिते / दुर्वासा सशिष्येण पूजार्थं पूर्वकल्पिते

svapure traipure dhāmni purekṣvākupravartite / durvāsā saśiṣyeṇa pūjārthaṃ pūrvakalpite

In seiner eigenen Stadt, in der heiligen Wohnstätte von Traipura, in der von der Ikṣvāku‑Dynastie begründeten Stadt, kam der Rishi Durvāsā mit seinem Schüler zur Verehrung, die seit einem früheren Kalpa festgesetzt war.

स्वपुरेin (his/one's) own city
स्वपुरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वपुर (प्रातिपदिक; स्व + पुर)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक
त्रैपुरेin Tripura-related (city)
त्रैपुरे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (to धाम्नि/पुरे)
धाम्निin the abode
धाम्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पुरेin the city
पुरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
इक्ष्वाकु-प्रवर्तितेestablished by Ikṣvāku
इक्ष्वाकु-प्रवर्तिते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक) + प्रवर्तित (कृदन्त; √वृत्/√वर्त् (धातु) + नि/प्र + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘प्रवर्तित’ = ‘established/initiated’; विशेषण (to पुरे/धाम्नि)
दुर्वासाDurvāsā
दुर्वासा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्वासस्/दुर्वासा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
स-शिष्येणwith (his) disciple
स-शिष्येण:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘स’ = सह (with) उपसर्गवत्/अव्ययार्थक-पूर्वपद
पूजा-अर्थम्for worship
पूजा-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootपूजा (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययत्वेन प्रयुक्तम्; प्रयोजनवाचक (for the purpose)
पूर्व-कल्पितेpreviously arranged/prepared
पूर्व-कल्पिते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + कल्पित (कृदन्त; √कॢप् (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; विशेषण (to पुरे/धाम्नि)