Shloka 100
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
नानावृक्षमहोद्यानमारभ्येतिक्रमेण ये / वदन्ति श्रीपुरकथां ते यान्ति परमां गतिम्
Transliteration
nānāvṛkṣamahodyānamārabhyetikrameṇa ye / vadanti śrīpurakathāṃ te yānti paramāṃ gatim
Translation
Wer, beginnend beim großen Hain mit mannigfaltigen Bäumen, die Erzählung von Śrīpura der Reihe nach vorträgt, gelangt zum höchsten Ziel.
Word by Word
नाना-वृक्ष-महत्-उद्यानम्the great garden with many kinds of trees
नाना-वृक्ष-महत्-उद्यानम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक) + महत् (प्रातिपदिक) + उद्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; बहुपद-कर्मधारय: नानावृक्षैः युक्तं महद् उद्यानम् (a great garden with various trees)
आरभ्यstarting from
आरभ्य:
Apadana (अपादान/Starting point)
TypeVerb
Rootआ + रभ् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्यय; ‘beginning from’
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-निपात (quotative particle: thus)
क्रमेणin sequence/gradually
क्रमेण:
Karana (करण/Instrument/Means)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (adverbially: in order/gradually)
येthose who
ये:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
वदन्तिspeak/tell
वदन्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
श्री-पुर-कथाम्the story of Śrīpura
श्री-पुर-कथाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक) + कथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष: श्रीपुरस्य कथा (story of Śrīpura)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
यान्तिgo/attain
यान्ति:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
परमाम्supreme
परमाम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
गतिम्state/goal
गतिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन