Previous Verse
Next Verse

Shloka 46

महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्

Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī

तत्र क्रोशत्रयस्थाने ह्यणिमाद्यात्मरोचिषा / क्रोशत्रयं समस्तं तद्धस्तसंख्याप्रकारतः / चतुर्विंशतिसाहस्रहस्तैः संमितमुच्यते

tatra krośatrayasthāne hyaṇimādyātmarociṣā / krośatrayaṃ samastaṃ taddhastasaṃkhyāprakārataḥ / caturviṃśatisāhasrahastaiḥ saṃmitamucyate

An dem Ort von drei Krośa leuchtet ein innerer Glanz, wie Aṇimā und die übrigen Siddhis; und diese ganzen drei Krośa, nach der Zählung in Hasta, sollen vierundzwanzigtausend Hasta betragen.

tatrathere
tatra:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAvyaya, adverb 'there'
krośa-traya-sthānein the three-krośa location
krośa-traya-sthāne:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootkrośa (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakliṅga, Saptamī, Ekavacana; 'in the place of three krośas'
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya, particle (nipāta) giving emphasis/reason
aṇimā-ādi-ātma-rociṣāby the self-radiance of aṇimā and the rest
aṇimā-ādi-ātma-rociṣā:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootaṇimā (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + ātman (प्रातिपदिक) + rociṣ (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā (Instrumental, 3rd), Ekavacana; 'by the self-lustre of aṇimā etc.'
krośa-trayamthree krośas
krośa-trayam:
Karma (कर्म/Object; of ucyate/saṃmitam)
TypeNoun
Rootkrośa (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसakliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; topic/object for measurement statement
samastamin total
samastam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsamasta (प्रातिपदिक; 'entire/total')
FormNapुंसakliṅga, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; adjective of krośa-trayam
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Determiner)
TypeAdjective
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; demonstrative referring to krośa-trayam
hasta-saṃkhyā-prakārataḥaccording to the hasta-count method
hasta-saṃkhyā-prakārataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Roothasta (प्रातिपदिक) + saṃkhyā (प्रातिपदिक) + prakāra (प्रातिपदिक) + tas (तस् प्रत्यय/avyaya)
FormAvyaya (tas-anta), adverbial: 'according to the method of counting in hastas'
catur-viṃśati-sāhasra-hastaiḥby 24,000 hastas
catur-viṃśati-sāhasra-hastaiḥ:
Karaṇa (करण/Instrument; measure)
TypeNoun
Rootcatur (प्रातिपदिक) + viṃśati (प्रातिपदिक) + sāhasra (प्रातिपदिक) + hasta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (Instrumental, 3rd), Bahuvacana; द्विगु/संख्यासमासः = 'by (measured in) twenty-four thousand hastas'
saṃmitammeasured
saṃmitam:
Kriyā (क्रिया/Predicate complement)
TypeAdjective
Rootsam-√mā (मा धातु 'to measure') + kta (क्त)
FormPast passive participle, Napuṃsaka, Prathamā/Dvitīyā, Ekavacana; predicate adjective: 'measured'
ucyateis said/is stated
ucyate:
Kriyā (क्रिया/Verbal predicate)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
FormLaṭ (Present), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; Passive (karmaṇi prayoga)