Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्

Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī

पश्चिमद्वारदेशस्तु पश्चिमाम्नायलक्षणः / उत्तरद्वारदेशः स्यादुत्तराम्नायलक्षणः

paścimadvāradeśastu paścimāmnāyalakṣaṇaḥ / uttaradvāradeśaḥ syāduttarāmnāyalakṣaṇaḥ

Das Land des Westtores trägt die Kennzeichen der westlichen Amnāya; das Land des Nordtores soll die Kennzeichen der nördlichen Amnāya tragen.

paścima-dvāra-deśaḥthe region of the western gate
paścima-dvāra-deśaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpaścima (प्रातिपदिक) + dvāra (प्रातिपदिक) + deśa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine), Prathamā (Nominative, 1st), Ekavacana (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष/सप्तमी-तत्पुरुषार्थे समासः (determinative: 'region of the western gate')
tuindeed/and (contrast)
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (particle), emphasis/contrast
paścima-āmnāya-lakṣaṇaḥcharacterized by the western tradition
paścima-āmnāya-lakṣaṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootpaścima (प्रातिपदिक) + āmnāya (प्रातिपदिक) + lakṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; विशेषण (adjective) agreeing with deśaḥ; तत्पुरुषः = 'having the mark/characteristic of the western tradition'
uttara-dvāra-deśaḥthe region of the northern gate
uttara-dvāra-deśaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootuttara (प्रातिपदिक) + dvāra (प्रातिपदिक) + deśa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; determinative compound: 'region of the northern gate'
syātshould be/is to be
syāt:
Kriyā (क्रिया/Verbal predicate)
TypeVerb
Rootas (अस् धातु)
FormVidhi-liṅ (Optative), Prathama-puruṣa (3rd person), Ekavacana; 'may be/should be'
uttara-āmnāya-lakṣaṇaḥcharacterized by the northern tradition
uttara-āmnāya-lakṣaṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक) + āmnāya (प्रातिपदिक) + lakṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Ekavacana; विशेषण agreeing with uttaradvāradeśaḥ