Shloka 18
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
महागणपतिस्तस्योत्तरसंश्रितकेतनः / पञ्चाक्षरीमन्त्रवाच्यस्तस्य चाप्युत्तरे शिवः
Transliteration
mahāgaṇapatistasyottarasaṃśritaketanaḥ / pañcākṣarīmantravācyastasya cāpyuttare śivaḥ
Translation
Mahā-Gaṇapati weilt in der Wohnstatt, die nach Norden hin gegründet ist; und noch nördlicher steht Śiva, angerufen durch das fünfsilbige Mantra (pañcākṣarī).
Word by Word
महागणपतिःMahāgaṇapati
महागणपतिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + गणपति (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; कर्मधारयः (महान् गणपतिः)
तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; pronoun
उत्तर-संश्रित-केतनःwhose abode is resorting to the north; dwelling to the north
उत्तर-संश्रित-केतनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक) + संश्रित (कृदन्त, श्रि-धातु) + केतन (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; तत्पुरुषः (उत्तरं संश्रितं केतनं यस्य)
पञ्च-अक्षरी-मन्त्र-वाच्यःdenoted by the five-syllabled mantra
पञ्च-अक्षरी-मन्त्र-वाच्यः:
Visheshana (विशेषण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootपञ्च (प्रातिपदिक) + अक्षरी (प्रातिपदिक) + मन्त्र (प्रातिपदिक) + वाच्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; तत्पुरुषः (पञ्चाक्षरी-मन्त्रेण वाच्यः)
तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
FormParticle (निपात/Emphatic-additive)
उत्तरेin the north; to the north
उत्तरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; adverbial locative
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular