Home›Brahmanda Purana›Upodghata Pada›Adhyaya 36›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 1

महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्

Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī

Devanagari script

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः हयग्रीव उवाच चिन्तामणिगृहस्याग्निदिग्भागे कुन्दमानकम् / योजनायामविस्तारं योजनोच्छासचातकम्

Transliteration

iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne mahāpadmāṭavyārghyasthāpanakathanaṃ nāma pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ hayagrīva uvāca cintāmaṇigṛhasyāgnidigbhāge kundamānakam / yojanāyāmavistāraṃ yojanocchāsacātakam

Translation

So heißt es im Śrī Brahmāṇḍa-Mahāpurāṇa, im Uttara-Teil, im Zwiegespräch zwischen Hayagrīva und Agastya, in der Erzählung von Lalitā: das fünfunddreißigste Kapitel, genannt „Bericht über die Aufstellung des Arghya im Mahāpadma-Wald“. Hayagrīva sprach: An der Agni-Seite (Feuerrichtung) des Cintāmaṇi-Palastes befindet sich ein Teich namens Kundamānaka, eine Yojana weit und eine Yojana und ein Viertel tief.

Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-समाप्तिसूचक (quotative/end marker)
श्रीब्रह्माण्डमहापुराणेin the Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa
श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री-ब्रह्माण्ड-महा-पुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (loc. sg.)
उत्तरभागेin the latter section
उत्तरभागे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर-भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (loc. sg.)
हयग्रीवागस्त्यसंवादेin the dialogue of Hayagrīva and Agastya
हयग्रीवागस्त्यसंवादे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहयग्रीव-अगस्त्य-संवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (loc. sg.)
ललितोपाख्यानेin the Lalitā episode/narrative
ललितोपाख्याने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootललिता-उपाख्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (loc. sg.)
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्the account of establishing the arghya in the Mahāpadma forest
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्:
Karta (कर्ता; शीर्षक)
TypeNoun
Rootमहापद्माटवी-अर्घ्य-स्थापन-कथन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शीर्षक/नाम (neut. nom. sg.)
नामnamed
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देशक (title marker)
पञ्चत्रिंशःthirty-fifth
पञ्चत्रिंशः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चत्रिंशत् (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृपद (nom. sg.)
हयग्रीवःHayagrīva
हयग्रीवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहयग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता/कर्ता (nom. sg.)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
चिन्तामणिगृहस्यof the wish-fulfilling gem-palace
चिन्तामणिगृहस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootचिन्तामणि-गृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (gen. sg.)
अग्निदिग्भागेin the direction of Agni (southeast) part
अग्निदिग्भागे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्नि-दिक्-भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (loc. sg.)
कुन्दमानकम्a measure/structure called ‘kundamānaka’ (kunda-like)
कुन्दमानकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुन्द-मानक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (acc. sg.)
योजनायामin (the measure of) a yojana
योजनायाम:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयोजना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; परिमाणे अधिकरण (loc. sg., ‘in extent of’)
विस्तारम्breadth/extent
विस्तारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (acc. sg.)
योजनउच्छासचातकम्having a yojana as its height/‘breath’ and (measure) cātaka
योजनउच्छासचातकम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोजन-उच्छ्वास-चातक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (neut. acc. sg. qualifying कुन्दमानकम्)
←Previous Verse
Next Verse→