Previous Verse
Next Verse

Shloka 99

दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्

Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds

परा सूक्ष्मा च विन्ध्यारे तथा सूक्ष्मामृता कला / ज्ञानामृता व्याधिनी च व्यापिनी व्योमरूपिका / एतां षोडश संप्रोक्तास्तत्र क्रीडन्ति शक्तयः

parā sūkṣmā ca vindhyāre tathā sūkṣmāmṛtā kalā / jñānāmṛtā vyādhinī ca vyāpinī vyomarūpikā / etāṃ ṣoḍaśa saṃproktāstatra krīḍanti śaktayaḥ

Da sind Parā und Sūkṣmā, Vindhyāre und die kalā Sūkṣmāmṛtā; Jñānāmṛtā, Vyādhinī, Vyāpinī und Vyomarūpikā. Diese werden als sechzehn kalā bezeichnet; dort spielen die Śakti in göttlichem Spiel.

parāParā
parā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); śakti-name
sūkṣmāSūkṣmā
sūkṣmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūkṣma (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); śakti-name
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
vindhyāreVindhyāre (name)
vindhyāre:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvindhyārā/vindhyāre (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); śakti-name (textual form)
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
sūkṣma-amṛtāSūkṣmāmṛtā (subtle-immortal)
sūkṣma-amṛtā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūkṣma (प्रातिपदिक) + amṛtā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); कर्मधारय ‘subtle and immortal’ as a single name
kalā(a) kalā/energy
kalā:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootkalā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
jñāna-amṛtāJñānāmṛtā
jñāna-amṛtā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक) + amṛtā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष ‘immortality of knowledge/knowledge-nectar’ as name
vyādhinīVyādhinī
vyādhinī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvyādhinī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); śakti-name
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
vyāpinīVyāpinī (all-pervading)
vyāpinī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvyāpinī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); śakti-name
vyoma-rūpikāVyomarūpikā
vyoma-rūpikā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvyoma (प्रातिपदिक) + rūpikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष ‘having the form of sky’ as name
etāmthis (set)
etām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
ṣoḍaśasixteen
ṣoḍaśa:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣoḍaśa (संख्या-प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
FormNumeral (संख्या), used indeclinably; qualifying implied ‘kalāḥ/śaktayaḥ’ = sixteen
saṃproktāḥare proclaimed
saṃproktāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃprokta (कृदन्त; √vac/वच् with sam-)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); predicative ‘are declared’
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAdverb of place (देशवाचक-अव्यय)
krīḍantiplay/sport
krīḍanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√krīḍ (क्रीड् धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
śaktayaḥpowers/energies
śaktayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)