Previous Verse
Next Verse

Shloka 93

Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”

मन्त्रिणी कृतसान्निध्या वृणीष्व वरमित्यशात् / सो ऽपिसर्वमुनिश्रेष्ठो मातङ्गस्तपसां निधिः / उवाच तां पुरो दत्तसान्निध्यां श्यामलांबिकाम्

mantriṇī kṛtasānnidhyā vṛṇīṣva varamityaśāt / so 'pisarvamuniśreṣṭho mātaṅgastapasāṃ nidhiḥ / uvāca tāṃ puro dattasānnidhyāṃ śyāmalāṃbikām

Die Göttin Mantriṇī, nachdem sie ihre Nähe gewährt hatte, sprach: „Wähle eine Gabe.“ Da redete Mātaṅga, der Beste unter allen Munis, ein Schatz an tapas, zu Śyāmalāmbikā, die ihm zuvor ihre Gegenwart vor Augen geschenkt hatte.

मन्त्रिणीMantriṇī (the lady minister)
मन्त्रिणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्रिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृत-सान्निध्याhaving (thus) obtained proximity
कृत-सान्निध्या:
Karana (करण/हेतु)
TypeAdjective
Rootकृत + सान्निध्य (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (“कृते सान्निध्ये”/“सान्निध्यं कृतवती” भावः)
वृणीष्वchoose
वृणीष्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
अशात्commanded/said
अशात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशास् (धातु)
Formलुङ् (Aorist/Imperfective past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थक निपात (also/even)
सर्व-मुनि-श्रेष्ठःbest of all sages
सर्व-मुनि-श्रेष्ठः:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + मुनि + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (“सर्वेषां मुनीनां श्रेष्ठः”)
मातङ्गःMātaṅga
मातङ्गः:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमातङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तपसाम्of austerities
तपसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
निधिःtreasure/store
निधिः:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ताम्to her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
पुरःin front (of her)
पुरः:
Adhikarana (अधिकरण/देश)
TypeIndeclinable
Rootपुरः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (in front/before)
दत्त-सान्निध्याम्to whom proximity had been granted
दत्त-सान्निध्याम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदत्त + सान्निध्य (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (“दत्तं सान्निध्यं यस्याः/याम्” = to whom proximity was granted)
श्यामल-अम्बिकाम्Śyāmalāmbikā
श्यामल-अम्बिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्यामल + अम्बिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (descriptive epithet)