Shloka 111
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
धारया दारयन्नेतान्कुठारस्य कठोरया / सहस्रार्जुनसंख्यातान्क्षणादेव व्यनाशयन्
Transliteration
dhārayā dārayannetānkuṭhārasya kaṭhorayā / sahasrārjunasaṃkhyātānkṣaṇādeva vyanāśayan
Translation
Mit der harten Schneide der Axt (kuṭhāra) spaltete er sie; in einem Augenblick vernichtete er die Scharen, so zahlreich wie Sahasrārjuna.
Word by Word
धारयाwith the edge/stream (blade)
धारया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
दारयन्splitting
दारयन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदॄ (धातु) + दारयत् (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; causative sense ‘tearing/splitting’
एतान्these (ones)
एतान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; सर्वनाम
कुठारस्यof the axe
कुठारस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकुठार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
कठोरयाwith the hard (edge)
कठोरया:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootकठोर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; विशेषण—धारायाः
सहस्रार्जुनसंख्यातान्numbering like Sahasrārjuna (i.e., of that count)
सहस्रार्जुनसंख्यातान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहस्रार्जुन + संख्यात (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सहस्रार्जुनैः संख्याताः/सहस्रार्जुन-संख्या-प्रमाणाः)
क्षणात्in a moment
क्षणात्:
Kala-adhikarana/Apadana (काल/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/काल), एकवचन; कालवाचक—‘within a moment’
एवindeed
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis: indeed/just)
व्यनाशयन्he destroyed
व्यनाशयन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative) ‘caused to perish’; उपसर्गः वि