Shloka 70
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
तृतीये युद्धदिवसे प्रहरद्वितयावधि / संततं मध्यधाराभिः प्रववर्ष सुरांबुधिः
Transliteration
tṛtīye yuddhadivase praharadvitayāvadhi / saṃtataṃ madhyadhārābhiḥ pravavarṣa surāṃbudhiḥ
Translation
Am dritten Tag der Schlacht, bis zum Ablauf von zwei Praharas, regnete der Ozean der Surā unablässig in fortwährenden mittleren Strömen herab.
Word by Word
तृतीयेon the third
तृतीये:
अधिकरण (Time-location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषण (दिवसे इति)
युद्ध-दिवसेon the day of battle
युद्ध-दिवसे:
अधिकरण (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध + दिवस (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (युद्धस्य दिवसः)
प्रहर-द्वितय-अवधिup to two praharas (watches)
प्रहर-द्वितय-अवधि:
अधिकरण (Extent/परिमाण-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रहर + द्वितय + अवधि (प्रातिपदिके)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः ‘अवधि’ अर्थे (up to the limit of two praharas)
संततम्continuously
संततम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसंतत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √तन् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषण-रूपेण (adverbially: continuously)
मध्य-धाराभिःwith middle streams (steady pours)
मध्य-धाराभिः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमध्य + धारा (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; तत्पुरुषः (मध्यस्य धाराः/मध्यधाराः)
प्रववर्षrained forth
प्रववर्ष:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Root√वृष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्गः प्र-
सुरा-अम्बुधिःthe ocean of liquor
सुरा-अम्बुधिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुरा + अम्बुधि (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (सुरारूपः अम्बुधिः/सुराणाम् अम्बुधिः)