Shloka 69
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
विविधा मदिराधारा बलोत्साहविवर्धनीः / यस्या यस्या मनःप्रीती रुचिः स्वादो यथायथा
Transliteration
vividhā madirādhārā balotsāhavivardhanīḥ / yasyā yasyā manaḥprītī ruciḥ svādo yathāyathā
Translation
Vielgestaltige Ströme von Madirā flossen, die Kraft und Kampfesmut mehrten. Für jeden waren Herzensfreude, Geschmack und Süße ganz nach seinem eigenen Verlangen.
Word by Word
विविधाःvarious
विविधाः:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
मदिरा-धाराःstreams of liquor
मदिरा-धाराः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमदिरा + धारा (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मदिरायाः धाराः)
बल-उत्साह-विवर्धनीःincreasing strength and enthusiasm
बल-उत्साह-विवर्धनीः:
कर्तृ-विशेषण (Subject qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबल + उत्साह + विवर्धनी (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (बलस्य उत्साहस्य च विवर्धनीः) विशेषण
यस्याःof which (one)
यस्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सम्बन्धे ‘of which/whose’
यस्याःof which (another)
यस्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (each one’s)
मनः-प्रीतिःdelight of the mind
मनः-प्रीतिः:
कर्ता/वर्ण्य (Topic/प्रथमा)
TypeNoun
Rootमनस् + प्रीति (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मनसः प्रीतिः)
रुचिःtaste/liking
रुचिः:
कर्ता/वर्ण्य (Topic/प्रथमा)
TypeNoun
Rootरुचि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वादःflavor
स्वादः:
कर्ता/वर्ण्य (Topic/प्रथमा)
TypeNoun
Rootस्वाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यथा-यथाas (in each case)
यथा-यथा:
क्रियाविशेषण/सम्बन्ध (Correlative adverb)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्त-अव्यय (correlative: as...so; ‘in whatever way, accordingly’)