Shloka 56
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
तमादिश समस्तानां शक्तीनां तर्षनुत्तये / नाल्पैः पानीयपानाद्यैरेतासां तर्षसंक्षयः
Transliteration
tamādiśa samastānāṃ śaktīnāṃ tarṣanuttaye / nālpaiḥ pānīyapānādyairetāsāṃ tarṣasaṃkṣayaḥ
Translation
Befiehl, es herbeizubringen, um den Durst aller Śaktis zu stillen; mit wenig Wassertrank und dergleichen wird ihr Durst nicht schwinden.
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; demonstrative pronoun
आदिशcommand/direct
आदिश:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootआ + दिश् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
समस्तानाम्of all
समस्तानाम्:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (सामान्य), षष्ठी, बहुवचन; ‘of all’ (genitive)
शक्तीनाम्of the powers/energies
शक्तीनाम्:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
तर्षनुत्तयेfor the alleviation of thirst
तर्षनुत्तये:
सम्प्रदान (Sampradāna)
TypeNoun
Rootतर्ष + नुत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; तत्पुरुषः = ‘for the removal/abatement of thirst’ (dative of purpose)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध)
अल्पैःwith small (quantities)
अल्पैः:
करण (Karaṇa)
TypeAdjective
Rootअल्प (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, बहुवचन; ‘with small (amounts)’
पानीयपानाद्यैःwith water/drinks etc.
पानीयपानाद्यैः:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootपानीय + पान + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; द्वन्द्वः (पानीयं च पानं च आदयः) = ‘water, drinks, and the like’
एतासाम्of these (powers)
एतासाम्:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘of these (f.)’
तर्षसंक्षयःcessation of thirst
तर्षसंक्षयः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootतर्ष + संक्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः = ‘destruction/cessation of thirst’