Shloka 15
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
स कोशात्क्षिप्रमुद्धृत्य खड्गमुग्रं यमोपमम् / विस्फारिताक्षियुगलो भृशं जज्वाल तेजसा
Transliteration
sa kośātkṣipramuddhṛtya khaḍgamugraṃ yamopamam / visphāritākṣiyugalo bhṛśaṃ jajvāla tejasā
Translation
Schnell zog er ein schreckliches Schwert aus der Scheide, das Yama, dem Todesgott, glich, und loderte mit weit aufgerissenen Augen vor Energie.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कोशात्from the sheath
कोशात्:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
उद्धृत्यhaving drawn out
उद्धृत्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Anterior action)
TypeIndeclinable
Rootउद्-हृ (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
खड्गम्sword
खड्गम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootखड्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उग्रम्fierce
उग्रम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (to 'खड्गम्')
यमोपमम्like Yama (god of death)
यमोपमम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeAdjective
Rootयम-उपम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: यमस्य उपमः (like Yama)
विस्फारिताक्षियुगलःwith eyes wide-opened
विस्फारिताक्षियुगलः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootविस्फारित-अक्षि-युगल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि: यस्य अक्षियुगलं विस्फारितं सः
भृशम्greatly, intensely
भृशम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
जज्वालblazed
जज्वाल:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootज्वल् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
तेजसाwith splendor/energy
तेजसा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन