Shloka 97
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
भण्डस्य तनयान्दुष्टानभ्यद्रवदरिन्दमा / तस्याः प्रादेशिकं सैन्यं कुमार्या न हि विद्यते
Transliteration
bhaṇḍasya tanayānduṣṭānabhyadravadarindamā / tasyāḥ prādeśikaṃ sainyaṃ kumāryā na hi vidyate
Translation
Die Bezwingerin der Feinde stürmte auf die bösen Söhne Bhaṇḍas zu; doch die Jungfrau besaß wahrlich kein eigenes regionales Heer.
Word by Word
भण्डस्यof Bhaṇḍa
भण्डस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
तनयान्sons
तनयान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
दुष्टान्wicked
दुष्टान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदुष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषण of तनयान्
अभ्यद्रवत्rushed upon, attacked
अभ्यद्रवत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√द्रु (धातु)
Formलङ् (imperfect, past); परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अरिन्दमाthe foe-subduer (hero)
अरिन्दमा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअरिन्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपाधि/विशेषणवत् (epithet) of subject
तस्याःof her
तस्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
प्रादेशिकम्local, provincial
प्रादेशिकम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रादेशिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण of सैन्यम्
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कुमार्याःof the maiden
कुमार्याः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुमारी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (genitive singular)
नnot
न:
Pratiṣedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/negation particle)
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात; emphasis/causal nuance)
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु) (सत्तायाम्/ज्ञाने)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन