Shloka 61
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
तान्कुमारान्महासत्त्वांल्लाजवर्षैरवाकिरन् / विथीषु यानैश्चलितान्पौरवृद्धपुरन्ध्रयः
Transliteration
tānkumārānmahāsattvāṃllājavarṣairavākiran / vithīṣu yānaiścalitānpauravṛddhapurandhrayaḥ
Translation
Die Ältesten der Stadt und die Frauen der Häuser überschütteten jene Kumāras von großer Tapferkeit mit einem Regen aus lājā (geröstetem Reis), als sie auf ihren Wagen durch die Straßen zogen.
Word by Word
तान्those
तान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; demonstrative pronoun
कुमारान्princes
कुमारान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; apposition to ‘tān’
महासत्त्वान्great-souled/very valiant
महासत्त्वान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; कर्मधारयः (महच्च तत् सत्त्वं) qualifying ‘kumārān’
लाजवर्षैःwith showers of parched grain
लाजवर्षैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootलाज + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; instrumental; तत्पुरुषः (लाजानां वर्षाः)
अवाकिरन्they showered/strewn down
अवाकिरन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + √कॄ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
विथीषुin the streets
विथीषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविथी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; locative
यानैःby vehicles/chariots
यानैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; instrumental
चलितान्moving/proceeding
चलितान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√चल् (धातु) + क्त
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; qualifying ‘kumārān’
पौरवृद्धपुरन्ध्रयःtownspeople, elders, and women
पौरवृद्धपुरन्ध्रयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपौर + वृद्ध + पुरन्ध्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; द्वन्द्वः (पौराश्च वृद्धाश्च पुरन्ध्र्यश्च) collective subject