Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day

इत्थं सुरक्षितं श्रुत्वा ललिताशिबिरोदरम् / भूयः संज्वरमापन्नः प्रचण्डो भण्डदानवः

itthaṃ surakṣitaṃ śrutvā lalitāśibirodaram / bhūyaḥ saṃjvaramāpannaḥ pracaṇḍo bhaṇḍadānavaḥ

Als er hörte, dass das Innere von Lalitās Lager so gesichert sei, geriet der grimmige Dānava Bhaṇḍa erneut in brennende Wut.

itthamthus
ittham:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootittham (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
surakṣitamwell-protected
surakṣitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu-rakṣita (कृदन्त; √rakṣ रक्ष् + kta)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); qualifying lalitāśibirodaram
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootśru (धातु) → śrutvā (कृदन्त, त्वा-प्रत्यय)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/त्वान्त अव्यय) ‘having heard’
lalitā-śibira-udaramthe inner area of Lalitā’s camp
lalitā-śibira-udaram:
Karma (कर्म) (object of śrutvā in sense ‘heard about’)
TypeNoun
Rootlalitā (प्रातिपदिक) + śibira (प्रातिपदिक) + udara (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); ‘the interior/heart (udara) of Lalitā’s camp’
bhūyaḥagain/further
bhūyaḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyaḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
saṃjvaramfever/torment
saṃjvaram:
Karma (कर्म) (object with āpannaḥ)
TypeNoun
Rootsaṃjvara (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
āpannaḥafflicted/overcome
āpannaḥ:
Karta (कर्ता) (predicate adjective of bhaṇḍadānavaḥ)
TypeAdjective
Rootā-pad (धातु) → āpanna (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); Kta (क्त) PPP ‘having fallen into/afflicted by’
pracaṇḍaḥfierce
pracaṇḍaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of bhaṇḍadānavaḥ
TypeAdjective
Rootpracaṇḍa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
bhaṇḍa-dānavaḥBhaṇḍa the demon
bhaṇḍa-dānavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhaṇḍa (प्रातिपदिक) + dānava (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); ‘Bhaṇḍa, the Dānava’