Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day

अभजेतां महाराज्ञीं मन्त्रिणीदण्डनायिके / ते व्यजिज्ञपतां देव्या अष्टाङ्गस्पृष्टभूतले

abhajetāṃ mahārājñīṃ mantriṇīdaṇḍanāyike / te vyajijñapatāṃ devyā aṣṭāṅgaspṛṣṭabhūtale

Mantriṇī und Daṇḍanāyikā traten herzu, um der Großen Königin zu dienen; und vor der Göttin, in der Aṣṭāṅga-Niederwerfung mit acht Gliedern den Boden berührend, brachten sie ihre Bitte vor.

abhajetāmthe two served/paid homage
abhajetām:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-bhaj (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Dual (द्विवचन); parasmaipada; ‘they two attended/served’
mahārājñīmthe great queen
mahārājñīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā + rājñī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); karmadhāraya ‘great queen’
mantriṇī-daṇḍa-nāyikeO (you two) ministeress and commander-leader
mantriṇī-daṇḍa-nāyike:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmantriṇī + daṇḍa + nāyikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Vocative (8th/सम्बोधन), Dual (द्विवचन)
tethey two
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual (द्विवचन); pronoun ‘those two/they two’
vyajijñapatāmthe two reported
vyajijñapatām:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-ā-√jñap (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Dual (द्विवचन); causative/intensive stem jñapaya-/jijñap- ‘to inform, to report’; ‘they two informed’
devyāḥof the देवी / to the goddess (contextually)
devyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
aṣṭāṅga-spṛṣṭa-bhūtaleon the ground with eight limbs touching (prostrated)
aṣṭāṅga-spṛṣṭa-bhūtale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootaṣṭa + aṅga + spṛṣṭa + bhūtala (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); tatpuruṣa: ‘on the ground (bhūtala) touched (spṛṣṭa) by eight limbs (aṣṭāṅga)’; used as locative circumstance