Previous Verse
Next Verse

Shloka 43

भण्डासुरस्य मन्त्रणा

Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā

तेषां मायाविलासो ऽयं तस्यामेव हि वर्धते / अथ प्रचलितं सैन्यं विषङ्गेण महौजसा

teṣāṃ māyāvilāso 'yaṃ tasyāmeva hi vardhate / atha pracalitaṃ sainyaṃ viṣaṅgeṇa mahaujasā

Dies ist ihr Spiel der Māyā, und eben in ihr wächst es immerfort. Dann setzte sich das Heer in Bewegung, geführt von Viṣaṅga, von gewaltiger Kraft.

तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural); सर्वनाम (pronoun)
माया-विलासःplay/sport of illusion
माया-विलासः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक) + विलास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative)
अयम्this
अयम्:
विशेष्य-निर्देश (deictic to subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); सर्वनाम
तस्याम्in her/therein
तस्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); सर्वनाम
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध (particle—emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; अवधारणार्थ (emphatic/only)
हिindeed/for
हि:
सम्बन्ध (particle—reason/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (for/indeed)
वर्धतेgrows/increases
वर्धते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद (Ātmanepada), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भार्थ (then/thereupon)
प्रचलितम्set in motion/moved
प्रचलितम्:
विशेषण (adjectival to sainyam)
TypeAdjective
Rootप्र-चल् (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier)
सैन्यम्army
सैन्यम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
विषङ्गेणwith/under Viṣaṅga
विषङ्गेण:
सह/करण (Instrument/association)
TypeNoun
Rootविषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular)
महौजसाby the mighty/very powerful (one)
महौजसा:
विशेषण (adjectival to viṣaṅgeṇa)
TypeAdjective
Rootमहौजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular); कर्मधारय: महत् + ओजस् (great + vigor)