Shloka 33
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
इति मन्त्रितमन्त्रो ऽयं दुर्मन्त्री भण्डदानवः / विषङ्गं प्रेषयामास रक्षितं सैन्यपालकैः
Transliteration
iti mantritamantro 'yaṃ durmantrī bhaṇḍadānavaḥ / viṣaṅgaṃ preṣayāmāsa rakṣitaṃ sainyapālakaiḥ
Translation
So, nachdem man über Mantras und Kriegslist beraten hatte, entsandte der dānava Bhaṇḍa, von verderblichem Rat, Viṣaṅga, bewacht von den Hütern des Heeres.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle (इति)
मन्त्रित-मन्त्रःone whose plan was deliberated
मन्त्रित-मन्त्रः:
Karta (कर्ता/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootमन्त्रित (कृदन्त, √मन्त्र् धातु) + मन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; समासः कर्मधारय—‘मन्त्रितः मन्त्रः यस्य’ (one whose counsel/plan is consulted/settled)
अयम्this (one)
अयम्:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
दुर्मन्त्रीevil counsellor
दुर्मन्त्री:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootदुर्मन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; गुणवाचक-संज्ञा
भण्ड-दानवःBhaṇḍa the demon
भण्ड-दानवः:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक) + दानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय—‘भण्डः दानवः’ (the demon named Bhaṇḍa)
विषङ्गम्Viṣaṅga (name)
विषङ्गम्:
Karma (कर्म/direct object)
TypeNoun
Rootविषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; व्यक्तिनाम
प्रेषयामासsent
प्रेषयामास:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootप्र-√इष् (धातु)
Formलिट् (Perfect, परोक्षभूत); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense in usage ‘sent’
रक्षितम्protected/guarded
रक्षितम्:
Karma (कर्म/object qualifier)
TypeAdjective
Rootरक्षित (कृदन्त, √रक्ष् धातु)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) qualifying ‘विषङ्गम्’
सैन्य-पालकैःby the army-guards
सैन्य-पालकैः:
Karana (करण/instrument)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक) + पालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘सैन्यस्य पालकाः’ (guards of the army)