Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

पराक्रमं बहुविधं चक्रुस्ते पञ्च दानवाः / करीन्द्री गर्दभशतैर्युक्तं स्यन्दनमास्थितः

parākramaṃ bahuvidhaṃ cakruste pañca dānavāḥ / karīndrī gardabhaśatairyuktaṃ syandanamāsthitaḥ

Die fünf Dānava vollbrachten mannigfache Heldentaten; einer bestieg den Kriegswagen (syandana), angespannt mit einer herrschenden Elefantenkuh und hundert Eseln.

parākramaṃvalor, prowess
parākramaṃ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparākrama (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (2nd/द्वितीया), Ekavacana (singular)
bahuvidhaṃof many kinds
bahuvidhaṃ:
Viśeṣaṇa of Karma (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootbahuvidha (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd), Ekavacana; agrees with parākramaṃ; compound: बहु + विध (many + kinds)
cakruḥdid, performed
cakruḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
FormLuṅ (लुङ्, aorist), Parasmaipada, Prathama puruṣa (3rd person), Bahuvacana (plural)
tethey
te:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (masc), Prathamā (1st), Bahuvacana; demonstrative pronoun used for emphasis
pañcafive
pañca:
Viśeṣaṇa of Karta (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootpañcan (पञ्चन् संख्याशब्द)
FormSaṅkhyā (numeral), indeclinable-like usage; qualifies dānavāḥ
dānavāḥDānavas (demons)
dānavāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Bahuvacana
karīndrī(a female) lordly elephant / elephant-cow
karīndrī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkarīndrī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (fem), Prathamā (1st), Ekavacana
gardabhaśataiḥwith hundreds of donkeys
gardabhaśataiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootgardabhaśata (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3rd/instrumental), Bahuvacana; compound: गर्दभ + शत (a hundred of donkeys)
yuktaṃyoked, harnessed
yuktaṃ:
Viśeṣaṇa of Karta (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootyukta (कृदन्त; युज् धातु)
FormKta-participle (क्त), Napumsaka, Prathamā (1st), Ekavacana; agrees with syandanam
syandanamchariot
syandanam:
Karma (कर्म) (object of āsthitaḥ)
TypeNoun
Rootsyandana (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā (1st), Ekavacana
āsthitaḥmounted, occupied
āsthitaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootāsthita (कृदन्त; ā-√sthā धातु)
FormKta-participle (क्त), Puṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; used predicatively: ‘having mounted/occupied’