Previous Verse
Next Verse

Shloka 63

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

पातुं क्षमास्ते जलधीनलं दग्धुं त्रिविष्टपम् / अरे पापसमाचार किंवृथा शङ्कसे स्त्रियः

pātuṃ kṣamāste jaladhīnalaṃ dagdhuṃ triviṣṭapam / are pāpasamācāra kiṃvṛthā śaṅkase striyaḥ

Ihr vermögt die Ozeane zu trinken und mit Feuer das Triviṣṭapa (den Himmel) zu verbrennen. He, du von sündigem Wandel, warum argwöhnst du grundlos die Frauen?

पातुम्to drink
पातुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Root√पा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थक; ‘to drink/protect’ (here: to drink)
क्षमाःcapable
क्षमाः:
Pradhana (प्रधान/Predicate)
TypeAdjective
Rootक्षम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; predicate adjective
तेyou (all)
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; enclitic pronoun ‘you (pl.)’
जलधि-अनलम्the ocean-fire (submarine fire)
जलधि-अनलम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजलधि (प्रातिपदिक) + अनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘जलधेः अनलः’ (submarine fire)
दग्धुम्to burn
दग्धुम्:
Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
TypeVerb
Root√दह् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
त्रिविष्टपम्heaven (Triviṣṭapa)
त्रिविष्टपम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootत्रिविष्टप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अरेhey!
अरे:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeIndeclinable
Rootअरे (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative interjection)
पाप-समाचारO evil-behaved one
पाप-समाचार:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक) + समाचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ‘पापः समाचारः यस्य’ (abusive address: ‘evil-conducted’)
किम्why?
किम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Question)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (interrogative particle)
वृथाin vain, uselessly
वृथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
शङ्कसेyou fear, you suspect
शङ्कसे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√शङ्क् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन