Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

श्रीचक्रराजरथ—पर्वस्थदेवतानाम् प्रकाशनम्

Revelation of the Deities Stationed on the Śrīcakra-Rāja-Ratha’s Sections

फूत्कारीत्रिपुरायुक्तं फणिपाशं करे वहन् / क्षेत्रपालः सदा भाति सेवमानः किटीश्वरीम्

phūtkārītripurāyuktaṃ phaṇipāśaṃ kare vahan / kṣetrapālaḥ sadā bhāti sevamānaḥ kiṭīśvarīm

Der Kṣetrapāla, mit Phūtkārī-Tripurā verbunden und in der Hand die Schlangenschlinge tragend, erstrahlt stets, indem er Kiṭīśvarī verehrend dient.

फूत्कारी-त्रिपुरा-युक्तम्connected with Phūtkārī and Tripurā
फूत्कारी-त्रिपुरा-युक्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootफूत्कारी (प्रातिपदिक) + त्रिपुरा (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त; √युज् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘युक्त’ = क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), विशेषण
फणि-पाशम्a serpent-noose
फणि-पाशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफणि (प्रातिपदिक) + पाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (फणिनां पाशः)
करेin (his) hand
करे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
वहन्carrying
वहन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√वह् (धातु)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ-प्रत्यय; present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
क्षेत्रपालःthe guardian of the sacred place
क्षेत्रपालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (क्षेत्रस्य पालः)
सदाalways
सदा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
भातिshines/appears
भाति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√भा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
सेवमानःserving
सेवमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√सेव् (धातु)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शानच्-प्रत्यय; present middle participle/ātmanepada sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
किटीश्वरīmKiṭīśvarī (the goddess)
किटीश्वरīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिटीश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन