Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Lalitopākhyāna: Devagaṇa-samāgamaḥ and Śrīnagaryāḥ Nirmāṇam

Assembly of Devas; Construction and Splendor of the Divine City

विभातीयं वरारोहा भूर्ता शृङ्गारदेवता / वरो ऽस्यास्त्रिषु लोकेषु न चान्यः शङ्करादृते

vibhātīyaṃ varārohā bhūrtā śṛṅgāradevatā / varo 'syāstriṣu lokeṣu na cānyaḥ śaṅkarādṛte

Diese edel schreitende Jungfrau erstrahlt, als wäre die Gottheit des Śṛṅgāra leibhaft geworden. In den drei Welten hat sie keinen anderen Gemahl als Śaṅkara.

विभातिshines/appears splendid
विभाति:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootवि+भा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इयम्this (woman)
इयम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वरारोहाthe fair-limbed lady (varārohā)
वरारोहा:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Apposition)
TypeNoun
Rootवर+आरोहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय: वर-आरोहा ‘excellent-rider/one of fine ascent’ (epithet of a woman)
भूर्ताadorned/beautifully arrayed
भूर्ता:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootभूर्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; past-participle-like adjective ‘adorned/maintained’ (rare form)
शृङ्गार-देवताa goddess of love/beauty
शृङ्गार-देवता:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Apposition)
TypeNoun
Rootशृङ्गार+देवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: शृङ्गारस्य देवता
वरःa bridegroom/boon-worthy one
वरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अस्याःof her
अस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
त्रिषुin the three
त्रिषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; numeral adjective
लोकेषुworlds
लोकेषु:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
अन्यःanother
अन्यः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
शङ्करात्than Śaṅkara
शङ्करात्:
Apādāna (अपादान/Exclusion point)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
ऋतेexcept
ऋते:
Apādāna (अपादान/Exclusion)
TypeIndeclinable
Rootऋते (अव्यय)
Formवर्जनार्थक-अव्यय (except/without), governs पञ्चमी; here with शङ्करात्